September 2008
|
|
|
|

10 + 1 keer Belgische topwetenschap
Nog tot 26 september kan u op www.degrootstewetenschapper.be zelf bepalen wie
van de volgende tien (+ een dubbele uitsmijter) laureaten zal worden uitgeroepen
tot Grootste Belgische Wetenschapper. Na de telling van de stemmen maken we in
het novembernummer – waarin we ook onze 25ste verjaardag uitgebreid vieren – de
winnaar bekend. Maar eerst de shortlist, van A tot Z.

Nooit meer Koersk
Ongelukken met onderzeeërs lopen zelden goed af. Kijk maar naar de Russische Koersk, die in augustus 2000 verging. De NAVO oefent sinds die catastrofe allerhande technieken en procedures om gestrande bemanningen te redden. Eos-verslaggever Menno Steketee plooide zichzelf dubbel om in de nieuwste reddingsboot te kruipen en deel te nemen aan de recentste oefening in Noorwegen: Bold Monarch.

Afslanken of betalen
Ook Japanners worden te dik. De medische kosten die daarmee gepaard
gaan, worden stilaan onbetaalbaar. Daarom start de overheid een offen-
sief om de kosten te drukken. Ze wil haar bevolking betere eetgewoontes
bijbrengen en meer laten bewegen op straffe van boetes. Weg met die
dikke buik!

Van speelgoed tot wetenschappelijk instrument
Bij de meest revolutionaire uitvindingen van de wetenschap denk je niet
meteen aan zoiets alledaags als een verrekijker. En toch. Het was het eerste
instrument waardoor mensen de beperkingen van hun zintuigen konden
overstijgen. Sindsdien wordt kennis steeds meer verworven door middel
van apparaten.

Israël zet zijn stekels op
Terwijl Rusland, Europa en de VS steggelen over het nut van het Amerikaanse
raketschild tegen aanvallen vanuit Iran en Noord-Korea, heeft Israël ambitieuze
plannen ontvouwd voor een schild tegen álle raketten. De langzame Qassams van
de Palestijnen zijn, ironisch genoeg, misschien nog wel het lastigst te onder-
scheppen.

WiFi bij hoge snelheid
Tienduizend meter hoog en voor niemand bereikbaar. In deze gelinkte wereld is
het vliegtuig een stukje paradijs. Voor sommigen toch, anderen voelen zich hulpe-
loos. De eersten zullen sakkeren, de tweede groep zal opgelucht ademhalen, want
het internet verovert langzaam maar zeker het vliegtuig, en ook de trein.

Diamant herkent DNA
Een DNA-sequencer kan je volledige genoom scannen en controleren op erfelijke
ziekten. Maar deze apparaten zijn vooralsnog erg duur en werken bijzonder traag.
De omgekeerde weg lijkt interessanter: met een specifieke DNA-sensor weet je in
een mum van tijd of je over een welbepaalde mutatie in je DNA beschikt: biosen-
soren als genetische test.

Versteende bloedworst
Als ik u vraag wat een ‘boudin’ is, zult u steevast antwoorden: een bloedworst,
beuling of pens. Als ik diezelfde vraag stel aan een geoloog, waar ook ter wereld,
dan krijg ik een heel ander antwoord. Voor een geoloog is een boudin een erg ty-
pische geologische structuur die het gevolg is van de tektonische vervormingen.
Wat hebben gesteentes met bloedworst te maken?

Schurkenstaat Amerika
Waarom zijn theorieën over Amerikaanse samenzweringen, zoals die over 9/11, zo populair? Veel heeft te maken met de eigengereide Amerikaanse buitenlandse politiek, van Vietnam tot en met Irak. Maar ook anti-Amerikaanse propaganda heeft een rol gespeeld. Tijdens de Koude Oorlog haalde de geheime dienst van de Sovjets alles uit de kast om de Verenigde Staten zwart te maken. Van de moord op Kennedy tot bizarre complotten over aids en handel in babyonderdelen.

Nanomaterialen beheersen de aarde
Overal in het milieu zitten ontiegelijk kleine mineralen – van de atmosfeer en de
oceanen tot in de eiwitten in ons lichaam. Die nanomineralen spelen een bepalen-
de rol voor onder meer de temperatuur op aarde. De studie van hun biochemische
en ecologische effecten is booming business.

Veel noten op zijn zang
In de speurtocht naar duurzame biobrandstof gooit de giftige jatrophanoot hoge
ogen. Behalve biodiesel zijn er ook bouwplaten, houtlijm en medicijnen te winnen uit deze wonderplant.

AHA! Jonge onderzoekers in de spotlights
Fanny Gérard onderzoekt waarom minderjarigen moorden

Het bionische oor
Wie doof wordt geboren of op latere
leeftijd zijn gehoor verliest, hoeft niet
te wanhopen. De technologische appa-
raten die nu al op de markt zijn, leve-
ren verbluffende prestaties, en nog be-
tere staan eraan te komen: bionische
implantaten die niet alleen de originele
functie van het oor nabootsen maar het
zelfs verbeteren.

Bruno Segers: ‘We hebben onze digitale gezondheid zelf in handen'
Een profiel op Facebook, een video op YouTube,
wat aankopen doen via eBay, een overschrijving
met e-banking. We gaan steeds meer digitaal,
met alle risico’s van dien. Spam is nog het minste
euvel, erger zijn de cybercriminelen die je bank-
gegevens of zelfs je identiteit inpikken. ‘Maar dat
hebben we vaak aan onszelf te wijten’, vindt Bruno
Segers, ‘Vergelijk het met tanden poetsen: wie el-
ke dag poetst, houdt een gaaf gebit. Wie geregeld
zijn software en antivirussysteem update, blijft
doorgaans uit de handen van cybercriminelen.’
|
|
ABONNEER U NU OP EOS
BEZOEK SCIENTIFIC AMERICAN
NIEUW PSYCHE EN BREIN
|